Kazimir Maljevič - ZAKONI NOVE UMETNOSTI

Težnja za formiranjem manifesta ili ličnog kodeksa česta je pojava među vizuelnim umetnicima. Apstraktno slikarstvo u dvadesetom veku donelo je i opširne tekstove u vidu čitavih knjiga u kojima bi slikari, poput Kandinskog, težili da svojim delima daju potporu kroz pisanu reč. Ovakvi kodeksi, među kojima su mnogi odlikovani apstraktnim stilom izražavanja (odabranim za najpodesniji i najsvrsishodniji), činili su usmerenja, "kreativna samoograničenja", vizuelnim umetnicima kako bi oni ovakvim "alatom" uspeli da "izbruse" sopstveni individuum u  slikama, stvaralaštvu, ono neizbežno uočljivo, onaj i prosečnom posmatraču intuitivno jasan vizuelni potpis koji čini sastavni deo dela svakog kvalitetnog slikara. Ovaj put, predstavljamo vam zbir "Zakona nove umetnosti" Kazimira Maljeviča, u kojima on na apstraktan način ustanovljava stanje u tadašnjoj umetnosti. 

"Povratak" Andreja Zvjaginceva u ključu Selimovićevih reči

Prvi dugometražni film ruskog sineaste Andreja Zvjaginceva "Povratak", snimljen pre nešto više od jedne decenije, bio je svuda u svetu prihvaćen s oduševljenjem i brojnim nagradama. S "Povratkom" je, govorili bi neki, otkriven novi Tarkovski. Iako poređenje donekle stoji (što po pitanju poetike, što zbog paralele sa "Ivanovim detinjstvom"), ako se uzme u obzir konstatacija Končalovskog da se stil Tarkovskog može kopirati, ali ne i produbiti (jer je, naprosto, već doveden do savršenstva), dolazimo u situaciju da se moramo zapitati da li bi novi Tarkovski odista bio tako autentičnom pojavom? Tu, najpre, treba naglasiti da je Tarkovski toliko značajna figura u ruskom filmu da je bar u nekoj meri uzor većini ozbiljnijih tamošnjih autora (Prirodan uticaj domaće kinematografije oko koje ni Zvjagincev ne spori. Takođe, treba reći da je pre Zvjaginceva tom istom poređenju bio izložen i Aleksandar Sokurov). Ova napomena ipak ne negira umetničku vrednost Zvjagincevog "Povratka" i poetike koju iz istog prenosi i u svoja kasnija dela, jer je ta poetika dovoljno autentična da se nazove drastično drukčijom, u onoj meri u kojoj učenik treba da odstupi od učitelja. Reč je dakle, o slabom, ili bolje reći, umerenom uticaju, iz kojeg se, na kraju, razvija specifičan Zvjagincev stil.

Kaspar Fridrih David - pejzaži u maniru romantizma

Kaspar Fridrih David bio je jedan od najvećih predstavnika romantizma  u Nemačkoj, slikar, autor čuvenog dela "Lutalica nad morem magle". U maniru tipičnom za romantizam, prikazivao bi pejzaže prirode - more, planine, nebo, Mesec, zalazak Sunca i slični  motivi karakteristično dominiraju na njegovim delima, pri čemu se tu priroda i život idejno pomaljaju kao trag jedne velike i neshvatljive pojave pred kojom čovek tone u svojoj ništavnosti. 

"Brodolom na mesečini"

Filip Halsman i nadrealizam u fotografiji

"Nadrealizam - to sam ja", odlučno je tvrdio poznati španski slikar Salvador Dali. Bez sumnje, njegov  stvaralački genij imao je epohalan trag u slikarstvu, a autentični pristup, sa jedinstvenim stilom kompozicije rađao je estetiku koja je potpuno prevazilazila realnost. Prilična popularnost izrasla iz originalnosti (kako umetničkog izraza, tako i iz samog lika Dalija), dala je snažan osnov Dalijevoj tvrdnji, i stoga ne čudi da je na pomen nadrealizma često on glavna asocijacija. Međutim, nadrealizam je imao i druge značajne predstavnike, a pored slikarstva, i druge mogućnosti za izraz - na primer, fotografiju. Možda najinventivniji fotograf ove vrste, začetnik nadrealizma u fotografiji, poznat između ostalog i po saradnji sa Dalijem, bio je Filip Halsman.

Veče u ulici Karla Johana

Edvard Munk, norveški ekspresionistički slikar, autor poznatog "Krika", u mnogim svojim delima je razotrkrivao svoju melanholičnu prirodu i nemirnu usamljeničku narav. U duhu ekspresionizma kao slikarskog pravca, u čijem začecima učestvuje uz imena poput Pola Gogena i Vinsenta van Goga, teži da na platnu odrazi svoja unutrašnja emocionalna stanja, uglavnom svodljiva na tri motiva koja je kasnije izdvojio kao univerzalnu srž egzistencije: život, smrt i ljubav. Kroz svoja dela se samootkrivao, dajući usput i drugima putokaz ka smislu koji je sam kušao, a koji je ujedno i bio glavni povod za njegovu melanholičnu umetnost.

 

Apstraktna umestnost Vasilija Kandinskog

Carstvo tačke je beskonačno.

Ruski slikar Vasilij Kandinski verovao je da umetnost služi pre svega za izražavanje unutrašnjeg duhovnog stanja. I slikarstvo stoga ima svrhu da se na platnu verodostojno izrazi unutrašnji svet. Pretakanju "duhovnog sebe" u kompoziciju boja može se na razne načine pristupiti, a Kandinski se svojim stvaralaštvom potrudio da ponudi jedan nov, potpuno drugačiji izraz - kroz apstraktnu, bespredmetnu umetnost.

Impresije III