Kreativne niti Meše Selimovića (o umetnosti i sopstvenom pisanju)

„Ništa nemam osim uvjerenja da sam častan, ako i to izgubim, biću ruševina”.

Ove Mešine reči iz njegovog kapitalnog dela „Derviš i smrt” savršeno oslikavaju sam stil života ovog pisca, koji spada među najveće na ovim prostorima. Stoičko odnošenje prema spoljnim događajima, miran i povučen život u društvu sopstvene supruge Darke, veliki su kontrast unutarnjem životu punom nemira koji se odigravao u umu Meše Selimovića. Međutim, upravo ovaj kontrast između mirnog života i burnog, mislećeg uma, na sreću svih nas, rezultirao je večnom zabeležbom ovih itekako univerzalnih pitanja i nemira i mogućnošću svih nas da, kao učenici, istima pristupimo na jednom visokom i zrelom nivou.

Sedmi pečat - partija šaha protiv nepobedivog protivnika

,,A kad Jagnje otvori sedmi pečat, nastade na nebu tajac oko pola sata” − uvodnim citatom iz ,,Knjige Otkrivenja”, legendarni švedski režiser, Ingmar Bergman, uvodi nas u svoj svet unutrašnjeg razdora između strogog verskog vaspitanja u detinjstvu i skepticizma odraslog čoveka. Osvojivši Specijalnu nagradu žirija na Kanskom festivalu, kao i niz drugih nagrada na festivalima širom Evrope, ,,Sedmi pečat“ je Bergmana daleke 1957. godine istakao ne samo kao majstora filma nego i kao intelektualca čije su vizije opsedale generacije ljudi. Njegove požrtvovane, ali i cinične interpretacije ličnih vrednosti i strahova bile su značajna kulturna pojava. Večito anksioznog režisera proganjale su misli o užasu postojanja bez Boga, vere i smisla života provedenog u stalnoj senci ništavila smrti. Kasnije je priznao da mu je ovaj film pomogao u borbi protiv stalnog strahovanja. 

Jesenjinov "Rekvijem"

"Pevati je isto što i umirati" (Branko Miljković)

Kako je veliki ruski pesnik Sergej Jesenjin sazrevao, i kako se tragičan kraj njegovog života bližio, stvari koje je pisao počele su dobijati posebno setne tonove. Umetnost je tako poslužila kao predskazanje smrti  - a poema "Crni čovek", koju je stvarao oko 2-3 godine, odraz tadašnjeg duhovnog stanja. Oni koju su se susretali sa poemom u nastajanju govorili su da je početna verzija bila još tužnija; ali i ona objavljena, dugo oblikovana i duboko proživljena, dobro opisuje  srž Jesenjinovog duha i njegove umetnosti.